W wielu branżach coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają dokładnego sprawdzania pochodzenia surowców i sposobu ich produkcji. Dla przedsiębiorców oznacza to dodatkowe procedury, dokumenty oraz konieczność kontrolowania całego łańcucha dostaw. W tym kontekście coraz częściej pojawia się skrót EUDR, który odnosi się do nowych regulacji obowiązujących na terenie Unii Europejskiej. W tym artykule wyjaśniam, eudr co to oznacza w praktyce, kogo dotyczy oraz jakie zmiany wprowadza rozporządzenie eudr.
EUDR co to jest i dlaczego wprowadzono te przepisy?
Skrót EUDR pochodzi od nazwy unijnego rozporządzenia dotyczącego produktów związanych z wylesianiem. Celem tych przepisów jest ograniczenie sytuacji, w których towary sprzedawane na rynku europejskim powstają kosztem niszczenia lasów. Regulacja obejmuje firmy, które produkują, importują albo sprzedają określone surowce i wyroby.
Rozporządzenie eudr nakłada obowiązek sprawdzania pochodzenia produktów oraz potwierdzania, że ich wytworzenie nie przyczyniło się do degradacji środowiska. Najważniejsza zmiana polega na tym, że przedsiębiorca musi udokumentować, skąd pochodzi surowiec i w jakich warunkach został pozyskany.
Przepisy te mają zastosowanie do towarów, które są szczególnie powiązane z wycinką lasów, dlatego kontrola obejmuje cały proces produkcji, a nie tylko końcowy produkt.
Jakich produktów dotyczy rozporządzenie EUDR?
Nowe przepisy nie obejmują wszystkich branż, lecz koncentrują się na tych surowcach, które najczęściej wiążą się z przekształcaniem terenów leśnych. W praktyce oznacza to, że część firm musi dokładniej sprawdzać swoich dostawców i gromadzić więcej informacji niż wcześniej.
Najczęściej wskazuje się następujące grupy produktów:
- drewno i wyroby drewniane;
- kawa;
- kakao;
- soja;
- kauczuk;
- wołowina;
- olej palmowy.
Jeżeli firma wprowadza na rynek jeden z tych surowców lub produktów, powinna sprawdzić, czy podlega obowiązkom wynikającym z eudr. W wielu przypadkach dotyczy to również przedsiębiorstw, które nie zajmują się produkcją, lecz handlem lub importem.
Na czym polega obowiązek należytej staranności?
Jednym z najważniejszych elementów nowych przepisów jest konieczność przeprowadzenia procedury sprawdzającej, nazywanej należytą starannością. Polega ona na zebraniu informacji o pochodzeniu towaru i ocenie, czy jego produkcja nie narusza przepisów dotyczących ochrony środowiska.
W praktyce przedsiębiorca powinien przejść kilka etapów:
- Zebranie danych o dostawcy i miejscu pochodzenia surowca.
- Ocena ryzyka związanego z wylesianiem.
- Podjęcie działań ograniczających ryzyko, jeśli jest ono wysokie.
- Złożenie oświadczenia przed wprowadzeniem towaru na rynek.
Bez przejścia tej procedury sprzedaż produktów objętych regulacją może być niedozwolona na terenie Unii Europejskiej. Z tego powodu wiele firm już teraz przygotowuje nowe systemy kontroli i dokumentacji.
Kogo dotyczą nowe obowiązki w praktyce?
Rozporządzenie eudr odnosi się do różnych uczestników rynku, dlatego nie każda firma ma takie same obowiązki. Inne wymagania dotyczą producentów, inne importerów, a jeszcze inne podmiotów sprzedających towar dalej.
Najczęściej wyróżnia się trzy grupy przedsiębiorstw:
| Rodzaj firmy | Zakres obowiązków |
|---|---|
| Producent | musi udokumentować pochodzenie surowca |
| Importer | sprawdza dostawcę i składa oświadczenie |
| Dystrybutor | przechowuje dokumentację i potwierdza zgodność |
W praktyce oznacza to, że nawet niewielkie przedsiębiorstwo może zostać objęte przepisami, jeśli wprowadza na rynek towary należące do wskazanych kategorii.
Dlaczego EUDR zmienia sposób prowadzenia działalności?
Dotychczas w wielu branżach wystarczało posiadanie podstawowych dokumentów potwierdzających zakup towaru. Nowe przepisy wymagają znacznie dokładniejszej kontroli, ponieważ odpowiedzialność za pochodzenie produktu spoczywa na firmie, która wprowadza go na rynek.
Zmiany mogą dotyczyć kilku obszarów działalności:
- konieczność sprawdzania dostawców;
- zbieranie dodatkowych danych o produkcji;
- prowadzenie dokumentacji przez dłuższy czas;
- wdrożenie nowych procedur w firmie.
Dla wielu przedsiębiorstw największym wyzwaniem jest zebranie wiarygodnych informacji o miejscu pochodzenia surowca, szczególnie gdy łańcuch dostaw obejmuje kilka krajów.
Kiedy przepisy zaczynają mieć znaczenie dla firm?
Nowe regulacje zostały przyjęte na poziomie Unii Europejskiej, ale ich stosowanie wymaga przygotowania po stronie przedsiębiorców. W wielu przypadkach konieczne jest dostosowanie umów z dostawcami, zmiana sposobu przechowywania dokumentów albo wprowadzenie nowych procedur kontrolnych.
Dlatego warto wcześniej sprawdzić, czy działalność firmy może być objęta tymi przepisami. Nawet jeśli obowiązki wydają się niewielkie, brak odpowiednich dokumentów może utrudnić sprzedaż towaru na rynku europejskim.
EUDR wprowadza nowe podejście do odpowiedzialności za produkt, ponieważ obejmuje cały proces jego powstawania. Z tego powodu przedsiębiorcy coraz częściej analizują swoje łańcuchy dostaw i sprawdzają, czy spełniają wymagania wynikające z rozporządzenia.
